|
Kültürel Kaynaklar
Erzincan zengin kültürel kaynaklara sahiptir. Yapılan arkeolojik kazılarda M.Ö.8. yüzyıla ait fildişi ve madeni eşyalara rastlanmıştır. Yörede hüküm süren Hitit, Urartu, Med, Pers, Hellen, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı Medeniyetlerinin izlerine rastlamak mümkündür. Altıntepe ören yerinde yapılan bilimsel kazılarda elde edilen tarihi eserler bunun bir kanıtıdır.
Erzincan’da meydana gelen şiddetli depremler ve savaşlar tarihi eserlerin bir çoğunu tahrip etmiştir. Varlıkların günümüze kadar sürdüren tarihi eserlerin birçoğu da harap durumdadır. Erzincan merkezinde ve ilçelerinde bugüne kadar 104 eser tescil edilerek koruma altına alınmıştır. İlde yüzey araştırma çalışmaları devam etmektedir. Atatürk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyelerinden Doç. Dr. Alpaslan Ceyhan ve ekibi tarafından ilimizde bir yüzey araştırması çalışması başlatılmıştır. Bu proje kapsamında Erzincan’ ın ve bölgenin tarihine ışık tutacak yeni bulgular elde edilmektedir.
Sit Alanları
İlde bulunan sit alanları, Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Müdürlüğü tarafından tescil edilerek koruma altına alınmıştır. Sit alanları içinde en önemlisi Altıntepe ören yeridir. Altıntepe, Erzincan-Erzurum karayolu üzerinde ve il merkezine 15 km. uzaklıktadır. Altıntepe, Urartu çağının bölgedeki en önemli yerleşim alanıdır. Tapınak, saray, kabul salonu mezarlar, depo binalarıyla arkeolojik değerini hala korumaktadır.
Altıntepe ören yerinde Prof. Dr. Tahsin Özgüç başkanlığında 1959 yılında bilimsel kazı yapılmıştır. Bu kazıda çok değerli eserler bulunmuştur. Bu eserler bugün Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergilenmektedir.
Erzincanda toplam 26 adet sit alanı tescil edilmiş olup; bunlardan 20 adedi arkeolojik, 1 adedi kentsel, 3 adedi tarihi ve 2 adedi doğal sit alanıdır.
Taşınmaz Kültür Varlıkları
Tarihi yerleşim alanlarındaki mimari anıtlar, Taşınmaz Kültür Varlığı olarak tanımlanmaktadırlar. Çoğu sanat değeri taşıyan ve günümüze kadar ulaşabilen bu yapılar arasında; camiler, kiliseler, surlar, saraylar, hamamlar, hanlar, türbeler, kümbetler, köprüler, çeşmeler, konaklar, evler, kaleler, yer almaktadır. Kemah Kalesi, Mama Hatun Kervan Sarayı ve Türbesi, Sultan Melih Türbesi, Gülabibey Camii en önemlileridir. İlde tescil edilen taşınmaz kültür varlıkları aşağıdaki Tabloda gösterilmiştir.
Tablo:: Taşınmaz Kültür Varlıkları
|
Askeri Yapılar
|
Dinsel ve Kültürel Yapılar
|
İdari Yapılar
|
Sivil Mimari Örnekleri
|
Endüstriyel Yapılar
|
Doğal Anıtlar
|
Toplam
|
|
7
|
60
|
9
|
1
|
1
|
2
|
80
|
Kaynak:İl Kültür Müdürlüğü
Erzincan’da tescil edilen Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarının merkez ve ilçelere göre isim, bulunduğu yer ve türleri aşağıdaki Tabloda gösterilmiştir.
Tablo: Erzincan’da Bulunan Kültür ve Tabiat Varlıkları.
A-Erzincan Merkez
|
Sıra No
|
Adı
|
Bulunduğu Yer
|
Türü
|
|
1-
|
Belediye Binası
|
Dörtyol Mevkii
|
İdari
|
|
2-
|
Çadırcı Hamamı
|
Beybağı Mah
|
Hamam
|
|
3-
|
Şelale
|
Çağlayan Belediyesi
|
Doğal Sit
|
|
4-
|
Elma Ağacı Höyüğü
|
Davarlı Köyü
|
Höyük
|
|
5-
|
Değirmenli Köy Kilisesi
|
Dörtler Beldesi
|
Kilise
|
|
6-
|
Hacı Hafız Türbesi
|
Eski Erzincan
|
Türbe
|
|
7-
|
Hava Şehitliği
|
Eski Erzincan
|
Şehitlik
|
|
8-
|
Hükümet Konağı
|
İnönü Mah
|
İdari
|
|
9-
|
İzzetpaşa Hamamı
|
59. Top. Tug
|
Hamam
|
|
10-
|
Kalecik Tepesi
|
Çatalarmut Köyü
|
Höyük
|
|
11-
|
Kale Kapısı
|
Beybağı Mah.
|
Kale
|
|
12-
|
Nafız Paşa Hamamı
|
Beybağı Mah.
|
Hamam
|
|
13-
|
Saztepe Höyüğü
|
Saztepe Köyü
|
Höyük
|
|
14-
|
Taşcı Hamamı
|
Eski Erzincan
|
Hamam
|
|
15-
|
Terzibaba Türbesi
|
Eski Erzincan
|
Türbe
|
|
16-
|
Tren Garı Binası
|
İstasyon Mah
|
İdari
|
|
17-
|
3. Ordu Şehitliği
|
Eski Erzincan
|
Şehitlik
|
|
18-
|
Yaylabaşı Kilisesi
|
Yaylabaşı
|
Kilise
|
|
19-
|
Yaylabaşı Kışla Binası
|
Yaylabaşı
|
Kışla
|
|
20-
|
Beybağı M. Kale Yöresi
|
Eski Erzincan
|
Sit Alanı
|
|
21-
|
Kızlar Kalesi
|
Buğdaylı Köyü
|
Kale
|
B-Çayırlı İlçesi
|
Sıra No
|
Adı
|
Bulunduğu Yer
|
Türü
|
|
1-
|
Balıklı Köyü Kilisesi
|
Balıklı Köyü
|
Kilise
|
|
2-
|
Cennet pınar Köyü Camii
|
Cennet pınar Köyü
|
Camii
|
|
3-
|
Ozanlı Köyü Kalesi
|
Ozanlı Köyü
|
Kale
|
|
4-
|
Ozanlı K. Kilisesi
|
Ozanlı Köyü
|
Kilise
|
|
5-
|
Hüseyin Taştan Konağı
|
Yayla kent Köyü
|
Konak
|
|
6-
|
Tarihi Mezarlık
|
Başköy
|
Mezarlık
|
|
7-
|
Başköy Kalesi
|
Başköy
|
Kale
|
|
8-
|
Kilise Koyu
|
Başköy
|
Arkeolojik Sit
|
|
9-
|
Algız Höyüğü
|
Balıklıköyü
|
Arkeolojik Sit
|
C-İliç İlçesi
|
Sıra No
|
Adı
|
Bulunduğu Yer
|
Türü
|
|
1-
|
Hükümet Konağı
|
Kuruçay
|
İdari
|
|
2-
|
Sabırlı Köyü Camii
|
Sabırlı Köyü
|
Camii
|
|
3-
|
Gurik Tepe
|
Çobanlı köyü
|
Höyük
|
D-Üzümlü İlçesi
|
Sıra No
|
Adı
|
Bulunduğu Yer
|
Türü
|
|
1-
|
Altıntepe
|
Üzümlü
|
Ören yeri
|
|
2-
|
Küçüktepe
|
Üzümlü
|
Höyük
|
E-Otlukbeli İlçesi
|
Sıra No
|
Adı
|
Bulunduğu Yer
|
Türü
|
|
1-
|
Göl ve Çevresi
|
Küçük Otlukbeli
|
Doğal Sit
|
F- Kemah İlçesi
|
Sıra No
|
Adı
|
Bulunduğu Yer
|
Türü
|
|
1-
|
Acemoğlu Köprüsü
|
Kemah
|
Köprü
|
|
2-
|
Alaattin Bey Çeşmesi
|
Kemah
|
Çeşme
|
|
3-
|
Aşağı Gedik Camii
|
Kemah
|
Camii
|
|
4-
|
Behramşah Türbesi
|
Kemah
|
Türbe
|
|
5-
|
Cezaevi Binası
|
Kemah
|
İdari
|
|
6-
|
Gülabibey Camii
|
Kemah
|
Camii
|
|
7-
|
Gülabibey Hamamı
|
Kemah
|
Hamam
|
|
8-
|
Gözcü Baba Türbesi
|
Kemah
|
Türbe
|
|
9-
|
Hacı Mehmet Bey Çeşmesi
|
Kemah
|
Çeşme
|
|
10-
|
İskender Baba Türbesi
|
Kemah
|
Türbe
|
|
11-
|
Kemah Kalesi
|
Kemah
|
Kale
|
|
12-
|
Kömür Köy Kilisesi
|
Kömür Köy
|
Kilise
|
|
13-
|
Kömür Köy Su Sarnıçları
|
Kömür Köy
|
Arkeolojik Sit
|
|
14-
|
Kömür Köy Aşağı Paylar
|
Kömür Köy
|
Arkeolojik Sit
|
|
15-
|
Mektepönü Mescidi
|
Kemah
|
Mescit
|
|
16-
|
Melik Gazi Türbesi
|
Kemah
|
Türbe
|
|
17-
|
Pürhenk Mescidi
|
Kemah
|
Mescit
|
|
18-
|
Sancaktar Türbesi
|
Kemah
|
Türbe
|
|
19-
|
Tugay Hatun Türbesi
|
Kemah
|
Türbe
|
|
20-
|
Yıkık Kümbet
|
Kemah
|
Kümbet
|
|
21-
|
Sarıtaş Kalesi
|
Çamlıyaylaköyü
|
Kale
|
G-Kemaliye İlçesi
|
Sıra No
|
Adı
|
Bulunduğu Yer
|
Türü
|
|
1-
|
Belediye Hamam
|
Kemaliye
|
Hamam
|
|
2-
|
Dörtyolağzı Camii
|
Kemaliye
|
Camii
|
|
3-
|
Esentepe Kilisesi
|
Esentepe Köyü
|
Kilise
|
|
4-
|
Esentepe Camii
|
Esentepe Köyü
|
Camii
|
|
5-
|
Esentepe Çeşmesi
|
Esentepe Köyü
|
Çeşme
|
|
6-
|
Esentepe Mezarlığı
|
Esentepe Köyü
|
Mezarlık
|
|
7-
|
Eski Ortaokul Binası
|
Kemaliye
|
Okul
|
|
8-
|
Hıdır Abdal Sultan Türbesi
|
Ocak Köyü
|
Türbe
|
|
9-
|
Ocak Köyü Camii
|
Ocak Köyü
|
Camii
|
|
10-
|
Orta Cami
|
Kemaliye
|
Camii
|
|
11-
|
Taşdibi Camii
|
Kemaliye
|
Camii
|
|
12-
|
Tarihi Köprü
|
Yuva Köyü
|
Köprü
|
|
13-
|
Ardıç Ağacı
|
Akçalı Köyü
|
Ağaç
|
|
14-
|
Selimağa Camii
|
Başpınar Köyü
|
Camii
|
|
15-
|
Abbasağa Camii
|
Armağan Köyü
|
Camii
|
|
16-
|
Buğdaypınarı Camii
|
Buğday pınar Köyü
|
Camii
|
H-Refahiye İlçesi
|
Sıra No
|
Adı
|
Bulunduğu Yer
|
Türü
|
|
1-
|
Bahattin Paşa Anıtı
|
Refahiye
|
Anıt
|
|
2-
|
Cengerli Kale ve çevresi
|
Cengerli Köyü
|
Arkeolojik Sit
|
|
3-
|
Hasanlı Höyüğü
|
Akarsu Köyü
|
Höyük
|
|
4-
|
Kadıköy Kilisesi
|
Kadı Köyü
|
Kilise
|
|
5-
|
Subay Şehitliği
|
Refahiye
|
Şehitlik
|
|
6-
|
Yurtbaşı Köyü Mezarlığı
|
Yurtbaşı Köyü
|
Mezarlık
|
|
7-
|
Tombul Tepe
|
Yurtbaşı Köyü
|
Arkeolojik Sit
|
|
8-
|
Esat Muhlis Camii
|
Refahiye
|
Camii
|
|
9-
|
Cibolar Höyüğü
|
Kalkancı Köyü
|
Arkeolojik Sit
|
|
10-
|
Tarihi Mevziler
|
Sakaltutan Karadağ
|
Tarihi Sit
|
|
11-
|
Düz Yerleşim Alanı
|
Alaçatlı Köyü
|
Arkeolojik Sit
|
I-Tercan İlçesi
|
Sıra No
|
Adı
|
Bulunduğu Yer
|
Türü
|
|
1-
|
Çadırkaya Kalesi
|
Çadırkaya Bel.
|
Arkeolojik sit
|
|
2-
|
Endüstri Meslek Lisesi
|
Tercan
|
İdari
|
|
3-
|
Kötür Köprüsü ve çevresi
|
Mercan
|
Arkeolojik sit
|
|
4-
|
Karakol Binası
|
Mercan
|
Kale
|
|
5-
|
Mama Hatun Hamamı
|
Tercan
|
Hamam
|
|
6-
|
Mama Hatun Kervansarayı
|
Tercan
|
Kervansaray
|
|
7-
|
Mama Hatun Türbesi
|
Tercan
|
Türbe
|
|
8-
|
17 Şubat Abidesi
|
Tercan
|
Şehitlik
|
|
9-
|
Şirinli Kale
|
Kanarlı Köyü
|
Kale
|
|
10-
|
Ulu Camii
|
Tercan
|
Camii
|
|
11-
|
Üçpınar Kilisesi
|
Üç pınar köyü
|
Kilise
|
|
12-
|
Şapel ve Dikili Taşlar
|
Üç pınar Köyü
|
Arkeolojik Sit
|
|
13-
|
Fındıklı Mezarlığı
|
Fındıklı Köyü
|
Mezarlık
|
|
14-
|
Akpınar Çeşmesi
|
Fındıklı Köyü
|
Çeşme
|
Kaynak:İl Kültür Müdürlüğü
Share:               
                  
      
|
Erzincan 
